Татарские народные сказки на татарском языке про животных

Сказки. Рассказы. Стихи

Татарские народные сказки на русском языке

Сказка это что-то волшебное и доброе, непременно со счастливым концом, это само детство, вернувшееся из прошлого в настоящее. Все люди на земле их любят, они делают нас добрей и лучше. В сказках наши мечты, наши грезы, наши пожелания детям.
Никто не знает, когда возникла первая сказка на земле, но большинство сходится во мнении, что их прародителями были древние мифы, утратившие свое культовое значение. Все народы, живущие на земле имеют свою историю и свои мифы и все народы, большие мастера сочинять. Может быть, поэтому этот жанр народного творчества столь богат и разнообразен и так широко распространён на планете.

Татары не являются исключением из этого правила и их фольклор не менее богат на сказки, чем у других народов. Татарские народные сказки имеют очень древние корни, которые тесно переплелись с творчеством соседних народов. Герои и сюжеты татарских сказок зачастую очень тесно связаны и чем-то даже напоминают героев русских, башкирских, мордовских, чувашских сказок. В национальных сказках живет душа народа, его история, его верования, среда обитания и не удивительно, что соседи оказывают друг на друга такое большое влияние. Ни для кого не секрет, что с помощью сказок мы с детства впитываем дух национального самосознания. Наш язык формируется на основе народных выдумок и жив благодаря им.
Как и фольклор других народов, татарские народные сказки имеют свою классификацию и своих сказочных народных героев. Каждый татарин с детства знаком с лесным духом Шурале, злой волшебницей рек и болот Су Анасы, прекрасной Гульчечек и мужественным Тан Батыром. Условно татарские сказки можно разделить на три основные категории:

Сказки о природе и ее обитателях, где главные герои жители леса и степей. Лиса, Волк, Медведь, Заяц непременные сказочные персонажи этого типа татарских народных сказок.
Сказки мифического и религиозного происхождения. Главные герои этих повествований Дивы, Духи, Богатыри и принцессы.
И наконец сказки, придуманные конкретными татарскими писателями. Такие татарские сказки очень связаны с нашей настоящей жизнью, в них все переплелось и мифология, и культура и обычный быт народа.
Можно много говорить о татарских сказках, но лучше один раз прочитать и почувствовать дух татарского народа, вернутся в мир детства, где добро всегда и непременно побеждает зло.
———————————————
Татарские народные сказки.
Читаем бесплатно онлайн.

Источник

Сказки народов мира на татарском языке

Сказки народов мира» на татарском языке. В неё вошли пятьдесят шесть сказок разных стран и народов, переведённых на татарский язык автором-составителем, народным поэтом Татарстана Разилем Валеевым. Книга богато иллюстрирована красочными работами учеников детской художественной школы № 6 Казани (директор Назия Галлямова). В творческую группу, кроме автора-составителя Разиля Валеева и преподавателей художественной школы, входили художник Григорий Эйдинов и оператор компьютерной вёрстки редакции журнала «Казань» Юлия Грабалина.

Дверь в волшебный мир

Мы надеемся, что иллюстрации, сделанные нашими учениками под руководством их наставников, помогут юным читателям открывать двери в сказочный волшебный мир. Конечно, мы гордимся этим!

Назия ГАЛЛЯМОВА, директор Детской художественной школы № 6 города Казани, заслуженный работник культуры Республики Татарстан, лауреат общероссийского конкурса «Лучший преподаватель детской школы искусств» Министерства культуры Российской Федерации в 2017 году.

ЦАРСКИЙ ПОДАРОК

Грузинская народная сказка

Жил на свете бедняк. Ничего у него не было: ни земли, ни скотины, ни птицы, одна только кошка в пустой лачуге. Всю жизнь он голодал, с голоду чуть не помирал.

«Пойду-ка я к царю, поведаю ему про свою нужду»,- решил бедняк.

Посадил голодную кошку в мешок и отправился в путь. Легко сказать, да нелегко к царю попасть. Остановил бедняка у входа злой страж, не пускает во дворец. Долго просил его бедняк и упрашивал, пока тот наконец не согласился.

Екатерина Пестерникова, 13 лет. Вероника Аксенина, 12 лет

— Так и быть, пропущу, но с уговором: дашь мне половину того, что сам получишь от царя!

Вошёл бедняк в царский зал и выпустил кошку из мешка. Забегала, замяукала голодная кошка.

— В доме у меня ни крошки, даже мыши разбежались, не подыхать же кошке,- говорит бедняк.- Возьми её себе, а мне взамен дай две оплеухи!

Бедняк поблагодарил царя и пошёл из дворца. Кинулся за ним страж, загородил дорогу.

— Что получил? Давай скорее половину!

Бедняк дал ему пощёчину, и завязалась драка.

Царь услышал шум и вышел посмотреть, что происходит.

— Не впускал меня твой страж во дворец,- объяснил бедняк,- пока не обещал я ему половину того, что получу сам. Потому и попросил у тебя две оплеухи, надо же было поделиться с ним!

Рассмеялся царь и щедро одарил находчивого бедняка.

ПАТША БҮЛӘГЕ

Грузин халык әкияте

Яшәгән ди бер ярлы агай. Иген чәчәргә җире дә, асрарга мал-туары да, кош-кортлары да булмаган моның. Бердәнбер мәчесе белән фәкыйрь йортында ачлы-туклы яшәп ята икән бу.

— Ярый инде, кызгандыр­дың, әмма мин сине бер шарт белән кертәм: патша биргән бүләкне урталай бүлешербез.

Агай патша сараена керүгә капчыгындагы песиен иреккә чыгарган. Ачлыктан тилмергән мәче елак тавыш белән мияулый башлаган.

— Минем өемдә бер валчык ипи дә юк. Хәтта тычканнар да качып бетте инде. Ачка үлмәсен дип песиемне монда алып килдем. Зинһар, үзегезгә алыгыз аны. Песи биргән өчен ике тапкыр яңагыма чабарсыз.

Читайте также:  Барнаульский зоопарк лесная сказка официальный

Бу хәлгә бик аптыраган падишаһ, чөнки моңа кадәр песи биргән өчен яңакка чапканнарын ишеткәне булмаган аның. Шулай да агайның гозерен үтәргә булган, ике тапкыр аның яңагына чапкан.

Агай, падишаһка рәхмәт әйтеп, сарайдан чыгуга, капка төбендә аны теге сакчы туктаткан.

— Бу сакчыгыз мине сарайга кертергә теләмәгән иде,- дигән агай.- Бары тик сез биргән бүләкнең яртысын вәгъдә иткәч кенә капканы ачты. Шуңа күрә мин сездән ике тапкыр яңагыма чабуны сорадым. Без менә шуны бүлештек.

Падишаһ шулчак рәхәтләнеп көлгән дә ярлы агайга кыйммәтле бүләкләр бирергә кушкан ди.

КАК МОЛОДО ВЫГЛЯДИТ!

Японская народная сказка

Одна старуха больше всего на свете любила, чтобы ей говорили, как она молодо выглядит. Сама, бывало, напрашивается на похвалу, а кто правду скажет, тот ей первый враг.

Однажды пришёл продавец хурмы. Постучался в дверь, старуха выглянула.

— Купите, бабушка, хорошей хурмы.

— Какая я тебе бабушка! Ты посмотри на меня хорошенько. Сколько, по-твоему, мне лет?

Продавец был человек правдивый. Посмотрел на неё и говорит:

— Да лет шестьдесят, должно быть.

— Как шестьдесят? Пошёл вон отсюда, убирайся!

Не понял продавец, с чего это старуха так рассердилась. Спросил у её соседа. Выслушал тот, как всё было, и говорит:

— Надо было сказать, что она молодо выглядит. Скостил бы несколько десятков лет, смотришь, купила бы у тебя хурмы.

Афина Ибрагимова, 10 лет

Преподаватель Л. А. Магсумова

Постоял продавец, подумал и пошёл назад к старухе.

— Ты чего опять заявился? Сказала тебе: пошёл вон.

— Да ведь я тебя в тот раз плохо разглядел. Глаза пылью запорошило. Вот теперь протёр и вижу: ведь ты совсем молоденькая.

— Сколько же мне, по-твоему, лет?

— Да лет девять-десять.

— Ты что? Как это может быть?

— Оговорился я. Лет тебе девятнадцать-два­дцать. Ну, может статься, двадцать один.

Просияла старуха и купила у продавца весь его товар.

— Ты зачем столько хурмы накупила?

— Да уж очень продавец попался разумный. Посмотрел на меня так зорко и говорит: лет тебе девятнадцать-двадцать, а может, двадцать один. Верно подметил.

— Постой, постой, старуха! Сколько будет девятнадцать и двадцать? Тридцать девять. А прибавь двадцать один, вот и все шестьдесят. Так ведь?

Тут спохватилась старуха, да поздно.

Продавец-то был честный, солгать посовестился.

ТУРЫСЫН ӘЙТКӘН ТУГАНЫНА ДА ЯРАМАГАН

Япон халык әкияте

Бер карчык үзен һаман яшь санап йөри икән. Әгәр кемдер ничә яшьтә икәнен исенә төшерсә, ул кеше шунда ук аның кан дошманына әверелә ди. Шулай бер көнне боларның ишеген хөрмә сатучы шакыган.

— Мин сиңа нишләп әби булыйм?! Күзеңне ачыбрак кара! Миңа ничә яшь бирер идең?

Хөрмә сатучы бик гадел кеше булган. Карчыкка караган да:

— Алтмыш яшь тирәсе булырга тиеш,- дигән.

Хөрмә сатучы, берни аңламыйча, чыгып киткән. Эшнең нидә икәнен беләсе килеп, әбинең күршесеннән сораша башлаган бу. Күрше хатын аңа мондый киңәш биргән:

— Син бик яшь күренәсең, дип әйтергә кирәк иде, бер‑ике дистәгә яшен киметсәң, хөрмәңне дә алган булыр иде.

Хөрмә сатучы бераз уйланып торган да яңадан әбинең ишеген шакыган.

— Беренче күрүдә ялгышканмын, ахрысы. Әйбәтләбрәк карасам, күрәм, син яп-яшь кыз кебек икән бит әле.

— Синеңчә, миңа ничә яшь була инде?

— Тугыз-ун чамасы булыр.

— Кит аннан! Мин бала-чага түгел бит.

— Ялгышрак ычкындырдым. Унтугыз, егерме тирәсе, дип әйтмәкче идем. Күп дигәндә егерме бер булыр.

Бу сүзләрне ишеткәч, әбинең йөзе балкып киткән. Сөенеченнән, мактый-мактый сатучының бөтен хөрмәсен алып калган.

Бабай өйгә кайтып керсә, өстәл өсте тулы хөрмә икән.

— Сатучысы бигрәк әйбәт иде. Күзләрен тутырып карады да, сиңа унтугыз-егерме, күп булса, егерме бер яшьтер, диде. Дөрес әйтә бит!

— Туктале, карчык! Унтугызга егермене кушкач күпме була? Утыз тугыз. Ә утыз тугызга егерме берне өстәгәч, төп-төгәл алтмыш килеп чыга. Аңладыңмы инде?

Шулчак карчыкның тагын кәефе кырылган ди.

Нишләтәсең, турысын әйткән кайчакта туганына да ярамаган, диләр бит халыкта.

ЛЕТУЧАЯ МЫШЬ

Индийская народная сказка

Было это давным-давно. Между зверями и птицами вспыхнула великая война. Тогда летучая мышь сказала себе:

Тем временем звериное войско встретилось с птичьим, и завязалось сражение. Летучая мышь только смотрела на битву издалека. И стало ей казаться, что побеждают птицы. Тогда она полетела в их сторону, но не приблизилась к ним, только подумала: «Вот одержат победу, я к ним и примкну!»

Но тут ей вдруг показалось, что одолевают звери. Тогда летучая мышь шмыгнула в ряды зверей и заявила:

— Морда у меня точь-в-точь такая, как у мышей. Детёныша своего я кормлю молоком, а птицам этого не дано. Значит, я зверь. Так примите же меня в своё племя! А я век буду вам служить верой и правдой. Ни за что на свете вас не предам!

Алсу Нигметзянова, 13 лет. Софья Горохова, 13 лет.

Преподаватель И. Ю. Галлямов Преподаватель И. Ю. Галлямов

Звери поверили летучей мыши и приняли её в своё племя.

Так вот она теперь и живёт, презренная: днём прячется, а ночью, когда все птицы сидят в своих гнёздах, вылетает наружу.

ЯРКАНАТ

һинд халык әкияте

Борын-борын заманда җанварлар белән кошлар арасында сугыш чыккан. Шулчак урманда яшәүче ярканат мондый уйга килгән: «Моңа кадәр минем кем икәнне беркемнең дә кистереп әйткәне булмады. Берәүләр мине җанвар ди, икенчеләре кош нәселенә кертә. Шуңа күрә әлегә бер якка да кушылмый торыйм. Кайсы як җиңсә, шуларныкы булырмын. »

Читайте также:  Воспитательное мероприятие в мире сказок

Сугыш кызганнан кыза барып, берчак кошлар җанварларны кысрыклый башлаган. Ярканат шулчак кошлар ягына очып чыккан да, бер читтән генә күзәтеп тора башлаган. «Әлегә сугышка керми торам, җиңсәләр, кошларныкы булырмын»,- дип уйлаган ул. Әмма бераздан җанварлар өстенлек ала башлаган. Моны күргән ярканат сиздермичә генә җанварлар ягына күчкән.

Җәнлек-җанварлар ярканатның сүзләренә ышанып, аны үз араларына кабул иткәннәр.

Әмма, ни гаҗәп, бу сугыш кошлар җиңүе белән тәмамланган. Кошлар башлыгы Бөркетнең үз гаскәре белән тантана итүен күргәч, ярканат куркуыннан нишләргә белмәгән. «Болай булгач Бөркет тырнагыннан котылу юк миңа»,- дип уйлаган ул һәм карурмандагы агач куышына кереп качкан.

Менә шул көннән бирле ярканат көне буе агач куышында качып утыра да, төн җитеп, бар кошлар йокыга талгач кына үзенең оясыннан чыга ди.

Следите за самым важным и интересным в Telegram-канале Татмедиа

Источник

Татарские сказки

Тата́ры — тюркоязычный народ, живущий в центральных областях европейской части России, в Поволжье, Приуралье, в Сибири, Казахстане, Средней Азии, СУАР и на Дальнем Востоке.

Являются вторым по численности народом в Российской Федерации после русских. Татары составляют более половины населения Республики Татарстан (53,15 % по переписи 2010 года).

Жил на белом свете один богач. Всё его богатство заключалось в 3-х мешках золотых монет. И был у него один сын, которого он любил, что и души не чаял. И, когда тому исполнилось 18 лет, решил бай отправить его в город, за товаром, тем самым пытаясь приучить парня к торговле. И дал ему отец в дорогу первый.

Жила в одной крестьянской семье девушка, сирота от рожденья. Недобрая мачеха не любила ее, заставляла работать от темна до темна. Как-то рано утром, когда еще солнце не взошло, послала мачеха падчерицу за водой. Делать нечего, пошла сиротка к спящему озеру. Черпает воду и плачет. Увидела она в воде.

Жил на свете пастух. Стадо у него было большое, уследить за ним трудно, хлопотно. Коровы в рожь да в овёс бегут, овцы в трясину лезут да в лес заходят. Надо всех собрать да в одно место согнать. Совсем замучился пастух… Вот раз и надумал он:

Татарский язык относится к кыпчакской подгруппе тюркской группы алтайской семьи языков и делится на три диалекта: западный (мишарский), казанский (средний) диалект и восточный (сибирскотатарский).

По религиозному признаку в основном мусульмане-сунниты, а также православные, атеисты и др.

Традиционным жилищем татар Среднего Поволжья и Приуралья была срубная изба, отгороженная от улицы забором. Внешний фасад украшался многоцветной росписью. У астраханских татар, сохранивших некоторые свои степные скотоводческие традиции, в качестве летнего жилища бытовала юрта.

Татарская нация по уровню грамотности (умению писать и читать на своем языке) еще до переворота 1917 года занимала одно из ведущих мест в Российской империи. Традиционная тяга к знаниям сохранилась и у нынешнего поколения.

Национальная одежда мужчин и женщин состояла из шаровар с широким шагом и рубашки (у женщин дополнялась вышитым нагрудником), на которую надевался безрукавный камзол. Верхней одеждой служили казакин, а зимой — стёганый бешмет или шуба. Головной убор мужчин — тюбетейка, а поверх неё — полусферическая шапка на меху или войлочная шляпа; у женщин — вышитая бархатная шапочка (калфак) и платок. Традиционная обувь — кожаные ичиги с мягкой подошвой, вне дома на них надевали кожаные калоши. Для костюма женщин было характерно обилие металлических украшений.

Как и у многих других народов, обряды и праздники татарского народа во многом зависели от сельскохозяйственного цикла. Даже названия времён года обозначались понятием связанным с той или иной работой: сабан өсте — весна, начало яровых; печән өсте — лето, время сенокоса. Этнограф Р. Г. Уразманова на обширном этнографическом материале делит обряды татар на две неравные группы: весенне-летний и зимне-осенний циклы.

Источник

LiveInternetLiveInternet

Метки

Рубрики

Ссылки

Цитатник

20 самых красивых лошадей в мире от которых трудно отвести взгляд Каждая порода по-свое.

Typisk norsk (типично норвежское): БЮНАД И ФЕСТДРАК В норвежском обществе не.

Кино и видео на татарском языке http://shubino-video.ru/old/shubino-dom.kinoteatr.html &nb.

Поиск по дневнику

Подписка по e-mail

Выбрана рубрика Татарские сказки.


Татарская сказка ШУРАЛЕ(ШУРӘЛЕ)Габдулла Тукай

Дневник

ШУРӘЛЕ ТАТАРЧА

I

Нәкъ Казан артында бардыр бер авыл —
«Кырлай» диләр;

Җырлаганда көй өчен, «тавыклары җырлай», диләр.
Гәрчә анда тугъмасам да, мин бераз торган идем;
Җирне әз-мәз тырмалап, чәчкән идем, урган идем.
Ул авылның, һич онытмыйм, һәрьягы урман иде,
Ул болын, яшел үләннәр хәтфәдән юрган иде.
Зурмы, дисәң, зур түгелдер, бу авыл бик кечкенә;
Халкының эчкән суы бик кечкенә — инеш кенә.
Анда бик салкын вә бик эссе түгел, урта һава;
Җил дә вактында исеп, яңгыр да вактында ява.
Урманында кып-кызыл кура җиләк тә җир җиләк;
Күз ачып йомганчы, һичшиксез, җыярсың бер чиләк.
Бик хозур! Рәт-рәт тора, гаскәр кеби, чыршы, нарат;
Төпләрендә ятканым бар, хәл җыеп, күккә карап.
Юкә, каеннар төбендә кузгалаклар, гөмбәләр
Берлә бергә үсә аллы-гөлле гөлләр, гонҗәләр.
Ак, кызыл, ал, сап-сары, зәңгәр, яшелдән чәчкәләр;
һәр тарафка тәмле исләр чәчкәли бу чәчкәләр.
Үпкәлиләр чәчкәләрне төрле төсле күбәләк-
ләр килеп, киткән булып, тагын да шунда чүгәләп.
Бервакыт чут-чут итеп сайрый Ходайның кошлары;
Китә җаннарны кисеп, ярып садаи хушлары.
Монда бульварлар, клуб һәм танцевальня, цирк та шул;
Монда оркестр, театрлар да шул, концерт та шул.
Зур бу урман: читләре күренмидер, диңгез кеби,
Биниһая, бихисаптыр, гаскәри Чыңгыз кеби.
Кылт итеп искә төшәдер намнары, дәүләтләре
Карт бабайларның, моны күрсәң, бөтен Сауләтләре.
Ачыла алдында тарихтан театр пәрдәсе:
Аһ! дисең, без ник болай соң? без дә Хакның бәндәсе.

Читайте также:  Грамматическая сказка про имя прилагательное

Җәй көнен яздым бераз; язмыйм әле кыш, көзләрен,
Алсу йөзле, кара кашлы, кара күзле кызларын.
Бу авылның мин җыен, мәйдан, сабаны туйларын
Язмыймын куркып, еракларга китәр дип уйларым.
Тукта, мин юлдин адашканмын икән бит, күр әле,
Әллә ник истән дә чыккан, сүз башым бит «Шүрәле».
Аз гына сабрит әле, әй кариэм! хәзер язам;
Уйласам аулымны, гакълымнан да мин хәзер язам.

Билгеле, бу кап-кара урманда һәр ерткыч та бар,
Юк түгел аю, бүре; төлке — җиһан корткыч та бар.
һәм дә бар монда куян, әрлән, тиен, йомран, поши,
Очрата аучы булып урманда күп йөргән кеше.
Бик куе булганга, монда җен-пәриләр бар, диләр,
Төрле албасты, убырлар, шүрәлеләр бар, диләр,
һич гаҗәп юк, булса булыр,— бик калын, бик күп бит ул;
Күктә ни булмас дисең,— очсыз-кырыйсыз күк бит ул!

Шул турыдан аз гына — биш-алты сүз сөйлим әле,
Гадәтемчә аз гына җырлыйм әле, көйлим әле.
Бик матур бер айлы кичтә бу авылның бер Җегет
Киткән урманга утынга, ялгызы бер ат җигеп.
Тиз барып җиткән Җегет, эшкә тотынган баргач ук,
Кисә башлаган утынны балта берлән «тук» та «тук»!
Җәйге төннең гадәтенчә, төн бераз салкын икән;
Барча кош-корт йоклаган булганга, урман тын икән.
Шундый тын, яхшы һавада безнең утынчы исә,
Алны-артны, уңны-сулны белмичә, утын кисә.
Балтасы кулда, Җегет эштән бераз туктап тора;
Тукта, чү! Ямьсез тавышлы әллә нәрсә кычкыра.
Сискәнеп, безнең Җегет катып кала аягүрә,
Аңламастан, каршысында әллә нинди «ят» күрә.

Нәрсә бу? Качкынмы, җенме? Йә өрәкме, нәрсә бу?
Кот очарлык, бик килешсез, әллә нинди нәрсә бу!
Борыны кәп-кәкре — бөгелгәндер тәмам кармак кеби;
Төз түгел куллар, аяклар да — ботак-тармак кеби.
Ялтырый, ялт-йолт киләдер эчкә баткан күзләре,
Кот очар, күрсәң әгәр, төнлә түгел — көндезләре.
Яп-ялангач, нәп-нәзек, ләкин кеше төсле үзе;
Урта бармак буйлыгы бар маңлаенда мөгезе.
Кәкре түгелдер моның бармаклары — бик төз төзен,
Тик килешсез — һәрбере дә ярты аршыннан озын.

Шүрәле тыккан кулын — селкенмидер, кузгалмыйдыр;
Белми инсан хәйләсен — һич балтага күз салмыйдыр.
Суккалый торгач, ахырда чөй чыгып, бушап китеп,
Шүрәленең бармагы калды — кысылды шап итеп.
Сизде эшне Шүрәле дә: кычкыра да бакыра,
Сызлана һәм ярдәменә шүрәлеләр чакыра.
Хәзер инде Шүрәле безнең Җегеткә ялына,
Тәүбә итә эшләреннән, изгелеккә салына:

— Син бераз кызган мине, коткарчы, и адәмгенәм;
Мондин ары үзеңә, угълыңа, нәслеңгә тимәм.
Башкалардан да тидермәм, ул минем дустым, диеп,
Аңар урманда йөрергә мин үзем куштым, диеп.
Бик авырта кулларым, дустым, җибәр, зинһар, җибәр;
Шүрәлене рәнҗетүдән нәрсә бар сиңа, ни бар?
Тибрәнә дә йолкына, бичара гакълыннан шаша;
Шул арада яшь Җегет өйгә китәргә маташа.

Ат башыннан тоткан ул, бу Шүрәлене белми дә;
Ул моның фөрьядларын асла колакка элми дә.

— И Җегет, һич юк икәндер мәрхәмәт хиссең синең;
Әйтче, зинһар, мәрхәмәтсез! Кем син? Исмең кем синең?
Иртәгә килгәнче дустлар, тәндә җаным торса гәр,
Шул фәлән атлы кеше кысты диермен сорсалар.

— Әйтсәм әйтим, син белеп кал:
чын атым «Былтыр» минем.

Бу Җегет абзаң булыр бу, бик белеп тор син, энем!
Шүрәле фөрьяд итәдер; аудан ычкынмак була,
һәм дә ычкынгач, Җегеткә бер-бер эш кылмак була.
Кычкыра: «Кысты, харап итте явыз «Былтыр» мине,
Аһ, үләм бит, бу бәладән кем килеп йолкыр мине?»
Иртәгесен шүрәлеләр бу фәкыйрьне тиргиләр:

— Син җүләрсең, син котырган, син тилергәнсең,—
диләр.

Әйтәләр: «Кычкырма син, тиз яхшылык берлән тыел!
И җүләр! Кысканга былтыр, кычкыралармы быел!»

Бик озак торгач карашып, күзне күзгә нык терәп,
Эндәшә батыр утынчы: «Сиңа миннән ни кирәк?»

— Бер дә шикләнмә, Җегет, син;
мин карак-угъры түгел,

Юл да кисмимен, шулай да мин бигүк тугьры түгел.
Гадәтем: ялгыз кешеләрне кытыклап үтерәм;
Мин әле, күргәч сине, шатланганымнан үкерәм.
Тик кытыкларга яралгандыр минем бармакларым;
Булгалыйдыр көлдереп адәм үтергән чакларым.
Кил әле, син дә бераз бармакларыңны селкет, и
Яшь Җегет! Килче икәү уйныйк бераз кети-кети.

— Яхшы, яхшы, сүз дә юктыр,

мин карышмый уйныймын,
Тик сине шартыма күнмәссең диеп мин уйлыймын.

— Нәрсә шартың, сөйлә, и бичара адәмчеккенәм?
Тик тизүк уйныйкчы, зинһар, нәрсә кушсаң да күнәм.

— Сөйлием шартымны сиңа, яхшы тыңлап тор: әнә
Шунда бар ич бик озын һәм бик юан бер бүрәнә.
Мин дә көч-ярдәм бирермен: әйдә, иптәш, кузгалыйк,
Шул агачны бергә-бергә ушбу арбага салыйк.
Бүрәнәнең бер очында бар эчелгән ярыгы,

Шул җиреннән нык кына син тот, и урман сарыгы!
Бу киңәшкә Шүрәле дә күнде, килмичә кире,
Китте кушкан җиргә, атлап адымын ире-ире;
Куйды илтеп аузын эчкән бүрәнәгә бармагын,—
Кариэм, күрдеңме инде яшь Җегетнең кармагын!
Суккалыйдыр балта берлән кыстырылган чөйгә бу,
Хәйләсене әкрен-әкрен китерәдер көйгә бу.

ШУРАЛЕ НА РУССКОМ

Есть аул вблизи Казани, по названию Кырлай.
Даже куры в том Кырлае петь умеют. Дивный край!

Хоть я родом не оттуда, но любовь к нему хранил,
На земле его работал — сеял, жал и боронил.

Он слывет большим аулом? Нет, напротив, невелик,
А река, народа гордость,— просто маленький родник.

Эта сторона лесная вечно в памяти жива.
Бархатистым одеялом расстилается трава.

Там ни холода, ни зноя никогда не знал народ:
В свой черед подует ветер, в свой черед и дождь

От малины, земляники все в лесу пестрым-пестро,
Набираешь в миг единый ягод полное ведро,

Я сейчас начну, читатель, на меня ты не пеняй:

Источник

Поделиться с друзьями
admin
Детский развивающий портал